Tajemnica Drews Weg

Tajemnica Drews Weg.

     Tuż przy Przełęczy Trzech Braci, w okolicy Dębu Fratera, ale nie na asfalcie Kołowskiej, bo jeszcze przy bruku Drogi Chojnowskiej stoi granitowy kamień-drogowskaz. Dosyć wyraźnie można przeczytać na nim: DREWS WEG.

Kim był tajemniczy Drews, dlaczego jego nazwiskiem nazwano tę drogę i czy miało to coś wspólnego ze zmianą drogi, która jeszcze na mapach z XIX w. prowadziła Gankiem?

Na poniższym fragmencie mapy Meyera z roku 1889 kolorem niebieskim zaznaczona jest droga Chojnowska. Droga ta pojawia się na wydanych mapach w XX wieku. Po prawej stronie ten sam fragment, ale z mapy Messtischblatt z 1945 r.

Wielka rozbudowa dróg rozpoczęła się po 1909 r., gdy urząd Nadleśniczego Podjuchy objął leśniczy Reinhold Drews (ur. 1860 - zm. 1940). Postanowił on w lesie w którym zarządza, zbudować i naprawiać istniejące drogi.


Jedną z największych zmian, którą możemy zaobserwować jest wyznaczenie nowej drogi z Trzech Dębów (okolice wiaduktu na ul. Smoczej) do skrzyżowania z Mazowiecką w kierunku Kołowa. Dotychczasowa droga, która prowadziła południową stroną Wzgórza Klasztornego była bardzo trudna do przejechania, ponieważ była piaszczysta. Nadleśniczy przeprowadził ten szlak komunikacyjny północną stroną wzgórza i połączył z istniejącą drogą do Kołowa - taki przebieg tej drogi znany jest nam dzisiaj.

W roku 1910 Drews zlecił przedłużenie i wybrukowanie Drogi Dolinnej, ok. 800 m w zachodnią stronę, czyli mniej więcej z okolic skrzyżowania z Drogą Zielawy aż do Kołowskiej.

Na mapie zaznaczone kolorem niebieskim.

  

Po zakończonych pracach, w 1912 r. rozpoczęto budowę i wybrukowanie drogi z Młyna Średniego (Mittel Mühle) do Młyna Prochowego (Pulver Mühle). Nadleśnictwo przeprowadziło też remont drogi Mazowieckiej, która do tej pory była jedynie drogą leśną prowadzącą z południa Dolinnej do Polany Binowskiej. Mazowiecką wybrukowano i utwardzono.

Budowie drogi Mazowieckiej w 1914 r. towarzyszyła budowa i utwardzenie drogi prowadzącej z Młyna Prochowego w pobliżu Głazu Szwedzkiego (który na potrzeby budowy odłupano w 1/3 objętości) mijając Oczko Marzanny aż do Przełęczy Trzech Braci. Do zakończenia II WŚ ta droga nazywała się Drews Weg. Poniżej przedstawiono fragment mapy właśnie z tym odcinkiem drogi.

 

Wraz z trwającymi budowami rozpoczęto też naprawę drogi powiatowej do Chlebowa ze wszystkimi jej trudnymi fragmentami - omijanie wzgórz.

Podczas I WŚ i krótko po niej z wiadomych względów budowa dróg stanęła w miejscu aż do 1921 r. Wtedy Reinhold Drews rozpoczął działania - utwardził fragment drogi do Chlebowa, obecnie zwanej Drogą Binowską i odcinek do Karczmy „Binower Spitze”. Jednak przez wzrastającą inflację i brak środków finansowych w kasie państwa prace wstrzymano.

To był ostatni remont jaki Drews przeprowadził przed odejściem na emeryturę. Nadleśniczy Podjuch pozostawił w swoim rewirze dobrze uporządkowaną i zbudowaną sieć dróg.

Obowiązki Reinholda przejął leśniczy Leopold Robitzsch - on także w swojej pracy zajmował się naprawą i budową dróg w Puszczy Bukowej.

Reinhold Drews, urodzony w 1860 r. umarł dożywszy 80 lat.

Głównym powodem dla którego Nadleśnictwo tak ochoczo przystępowała do prac budowy dróg było ułatwienie wywozu drewna z lasu - nawet o 50%. Ta wartość z dodatkowym wzrostem cen drewna w tych latach o 30% dawała bardo prosty rachunek. Nadleśnictwo budowało drogi z wykorzystaniem własnych materiałów: głazy, żwir, piasek i drewno. Pozwoliło to dodatkowo obniżyć koszt budowy drogi.

Obliczono, że do prac budowy wykorzystano 800 m3 głazów. Większość kamieni to granity z domieszką kwarcytów. W lesie znaleziono też głazy o bardzo dużej objętości. Były one wysadzane w miejscu znalezienia a fragmenty transportowano do miejsca budowy na drewnianych balach (czy też zwane było to saniami).

W 1930 r. "saperzy głazów" odnaleźli wielki, bo mierzący ok. 70 m3 głaz (dla porównania Głaz Kołyska ma ok. 38,5 m3). Leżał on przy Drodze Górskiej i dziś nosi nazwę Osmykańca. Odkryty eratyk był jednym z największych głazów narzutowych, który wykorzystano do budowy dróg. Składał się on z twardego granitu. Pozyskano z niego ok. 2 m3 materiału budulcowego, ale głazy w Puszczy to osobna historia.

W październiku 2013 Klub Kniejołaza otrzymał informację, iż Nadleśnictwo Gryfino skompletowało dokumentację i zezwolenia na poszerzenie i utwardzenie Drogi Górskiej (między innymi RDOŚ, która stwierdziła nieznaczące dla sieci Natura 2000 ubytki w siedliskach). Obecnie jest październik 2014 r. - droga użytkowana jest przez turystów i często samochody. Zniszczone siedliska na skarpach, wykopanych dołach jako zlewnia deszczówki czekają na refleksję - czy wszystko musi być wybetonowane, utwardzone? "Pilny remont Drogi Górskiej" nie okazał się chyba tak pilnym, bo na drodze od czerwca (4 miesiące) ani razu nie składowano dłużyc - wielkie parkingi i nawroty nie były wykorzystane.

---
Tekst chroniony prawem autorskim. Wykorzystanie w całości lub fragmentach zabronione.

Tekst pierwotnie ukazał się w Kniejołazie 2013 (rocznik Klubu Kniejołaza).
Zdjęcia: Krzysztof Matysiak, własne.
Mapy: wyd. Meyer, Messtischblatt, Klub Kniejołaza (krajoznawcza).

Buchheidebahn

Buchheidebahn

Dziś przybliżę Wam stacje kolei łączącej Szczecin Zdroje ze Starym Czarnowem (zwanej Koleją Puszczy Bukowej). Kolej ta była bardzo popularna w XIX i XX w. wśród odwiedzających Puszczę, kolej zwana po niemiecku „małą” (a nie jak wcześniej sądziłam wąskotorowa¹). Opis zawiera  także przykładowe trasy - tłumaczenie przewodnika C.F. Meyera z 1901 r.

Nowa kolej zaczyna się nie w bezpośrednim dworcu kolejowym Zdroje, ponieważ należy się przesiąść [tłum. przed 1945 r. istniały dwa dworce kolejowe Zdroje - jeden w pobliżu Polany Słonecznej o nazwie „Buchheide” a drugi, w pobliżu ul. Leszczynowej i Hangarowej o nazwie „Finkenwalde” - ten również był dworcem kolei] a kończy w Starym Czarnowie (w całości ok. 20 km).

Bilety dostępne tylko dla 2 i 3 klasy, możliwe do kupienia u konduktora w pociągu. W niedziele, wtorki i czwartki bilety 3 klasy można zakupić po okazyjnych cenach.

Przystanki:

1. Zdroje, dworzec - na wschodnim końcu Zdrojów, przy Landstraße w kierunku Zdroje - Dąbie.

2. Klęskowo dworzec - na północnym obrzeżu wsi. Stąd przyjemnie można przespacerować się do leśniczówki Klęskowo (gdzie jest bufet), Młyna Średniego (Mittel Mühle), Młyna Prochowego (Pulver Mühle), sanatorium „Buchheide” [tłum. dawny Dom Dziecka nr 2 przy ul. Walecznych], sanatorium „Finkenwalde” [tłum. później „Bismarckhöhe”], Parku Dohrn i do częsci lasu przy Klęskowie.

3. Königsweg - przystanek [tłum. Droga Królewska], przy Kijewie w lesie. Ok. 25 min spaceru do pięknie położonej, ze wspaniałymi widokami leśniczówki Płonia.

Trasy: a) przez Drogę Kiełpińską i Sarnią do Drogi Górskiej, leśniczówki Klęskowo a dalej na Słupią Górę etc. 

b) przez wysoko położoną Drogę Królewską (droga łącząca Płonię i Kołowo) do Kołowa, leśniczówki Kołowo (z bufetem) i do Karolewa.

c) przez Wzgórze Piekielnik do pomnika Gené, Źródła Gené, przez wieś Kołowo, leśniczówkę Kołowo (bufet). Stąd można dość do Królewskiego Ogrodu [tłum. Ogród Dendrolgiczny w Glinnej] i do Małolesia (w obu miejscach dostępny bufet). Można również iść do Źródła Dobropolskiego i przez Drogę Bieszczadzką dojść do Śmierdnicy lub Kłobuckiego Młyna.

4. Struga - Płonia, dworzec z dłuższym postojem pociągu. Stacja kolei jest bezpośrednio przy wsi Struga, 10 min od Płoni. Dworzec kolei miejskiej w Płoni jest 35 min na północy od wsi, w lesie [tłum. obecne Szczecin Zdunowo].

Piękne leśne ścieżki w dolinie rzeki Płoni, w kierunku Jezierzyc i w zachodniej części lasu Płoni - leśniczówka i gospoda Grünwald [tłum. przy drodze Szczecin-Stargard].

5. Śmierdnica - dworzec na zachodnim końcu przy ul. Pyrzyckiej. 15 min od Śmierdnicy, nad Płonią, znajdują się ładnie położone Jezierzyce (z domkami letniskowymi). Ze Śmierdnicy przechodząc przez siedzibę Nadleśnictwa Śmierdnica zapierającą dech w piersiach Leśną Szosą dojdzie się do Ogrodu Królewskiego.

6. Kłobucki Młyn - pięknie położony młyn wodny i gospoda w lesie.

Trasy: a) minąć strzelnicę przy leśniczówce Śmierdnica, koło Stawu Wieleckiego - dojdzie się do pięknych terenów Drogi Bieszczadzkiej i Źródła Dobropolskiego. Stamtąd na południe drugą ścieżką można dojść do ogrodu, albo na zachód do leśniczówki Kołowo (wszędzie piękny las)

b) z Kłobuckiego Młyna przez rzekę Płonię do Jezierzyc i Grünwald, a także do Struga.

c) na zachód od Kłobuckiego Młyna, na granicy lasu wzgórzem do Kołowa

d) ze stacji Kłobucki Młyn, przez Staw Wielecki do Pomników Przyrody: 7 Dębów i Dębu Napoleona a dalej do Kołbacza.

7. Śmierdnicki las - tu zatrzymują się na żądanie tylko pociągi specjalne. Przystanek w środku lasu, z tego miejsca są ładne trasy z punktu 6. b) c) i d).

8. Kołbacz (gospoda) - warte zwiedzenia: kościół klasztorny i pozostałe budowle poklasztorne. Stąd można wyruszyć na interesujące wędrówki do Żelewa, jez. Miedwie - urodzajne panoramy.

9. Dębina - przystanek służy głównie okolicznym mieszkańcom.

10. Stare Czarnowo - stacja końcowa. 

Stąd prowadzą drogi do Pyrzyc, a przez Glinną, Żelechowo do Gryfina.

Do Ogrodu Królewskiego można dojechać samochodem ze St. Czarnowa dobrą drogą w ok. 30 min.

Wykorzystując kolej można w jeden dzień całą puszczę w całej jej rozciągłości przemaszerować - od wschodu do zachodu lub na odwrót.

---

¹ Odcinek należał do „Gryfińskich Kolei”, które to były częścią Pomorskich Kolei Państwowych (wcześniej „Gryfińska Kolej Powiatowa S.A.”).

Prace nad ukończeniem 21 km odcinka opisanego wyżej ukończono w 1898 r. W 1938 miała osiem par pociągów, co było wysoką liczbą jak na taki odcinek. Jego popularność tłumaczy się umiejscowieniem w zasięgu Szczecina (Wielkiego Szczecina) i potrzebami zawodowymi i wycieczkowymi.

1. grudnia 1905 uzupełniono lukę na trasie do Sobieradza dzięki linii pyrzyckiej. Dzięki temu sieć o normalnym rozstawie szyn osiągnęła długość 75 km, z czego tylko 2 km była poza granicami powiatu.[tłumaczenie z Wiki.de]

Zdjęcia pochodzą z galerii Prawobrzeze.eu

Tekst oryginalny podrzucił Mirek W. - dziękuję!

Pierwotnie tekst ukazał się na bukowa.szczecin.pl